EDEBİYAT, SOSYAL VE SİYASÎ HAYAT İLİŞKİSİ ( 11. sınıf Türk Edebiyatı ders notları )

EDEBİYAT, SOSYAL VE SİYASÎ HAYAT İLİŞKİSİ
Sh 4
Hazırlık 1-a – Verilen şablon edebi eserlerin yazıldıkları dönemlerden bağımsız olmadığını ve eserin yazıldığı toplumdan izler taşıdığını ve toplumu yönlendiklerini göstermektedir.
2 – Verilen eserler edebi eserlerin yazıldıkları dönemleri yansıttığını göstermektedir.
İNCELEME sh 9
1 – Her iki metinde de 1930’lu yıllarda Serbest Fırka Partisinin doğuşu anlatılmaktadır. Bu çok partili hayatın başlangıcıdır.
2 – Her iki yazarın da sosyal ve tarihi olaylardan etkilendiklerini göstermektedir. Birinci metnin türü anı ikinci metnin türü roman romandır.
3 – Yazarlar toplumun bir parçasıdır. Yaşadıkları dönemlerdeki olaylardan etkilenirler ve bu durum eserlerine de yansır. Ahmet Ağaoğlu (1869 – 1939) yaşadıklarını anlatırken , Kemal Tahir ( 1910-1973) roman türünde anlatmıştır.
4 – Birinci metinde işlenen gerçeklik ikinci metinde kurmaca biçime dönüştürülerek anlatılmıştır.
5 – Demokrasi kavramı sosyolojiye ait bir kavramdır. Bu kavram birinci metinde demokrasi çabaları , yeni bir parti kurulması , muhalefet fikrinin oluşması için yapılanları somutlaştırmıştır.
6 – Serbest Fırka , başvekil , parti , muhalefet sözcükleri siyasi rejimin parlementer sisteme dayalı olduğunu gösterir. Gazete , balo , vapur sözcükleri dönemin sosyal yaşamını gösterir. Telgraf ise dönemin teknolojik özelliğini gösterir.
Edebiyat ile sosyal hayat arasında ciddi bir bağ vardır.Sosyal ve siyasi hayat edebiyatın adeta besin kaynağıdır.Edebiyatçılar yaşadıkları sosyal ve siyasi düzende ortaya çıkan aksaklıkları edebi bir hale getirmeleri toplumun nabzını tutup bunu en iyi şekilde yansıtmaları beklenen bir şeydir.Dönemin siyasi koşullarından zorluklarından ya da aksaklıklarından beslenen edebiyatçı bunu kendi üslubuyla edebileştirerek bizlere sunar.
*** İki metin aşağıdaki dil ve anlatım özellikleri bakımından karşılaştırılacak ;
Cümlelerin uzunluğu kısalığı , cümlelerin kuarllı ya da devrik oluşları , kullanımdan düşmüş veya eskimiş sözcükler olup olmadığı , okunanların anlaşılması ( açıklık , akıcılık )
ÖLÇME DEĞERLENDİRME
1 – D-Y-D
2 – Edebi eser ; sosyal hayattan , siyasi hayattan , düşünce hayatından ve teknolojik gelişmelerden etkilenir.
3 – Kuruluş – Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu
Yol Ayrımı – Cumhuriyetin ilk yıları
Nutuk – Kurtuluş Savaşı
Orhun Abideleri – Köktürkler Dönemi
4 – D
5 – Zaman kavramını ele alan bir edebi eser , aynı temeda yazılmış bir felsefi eserden farklılık gösterir
Edebi eserde ; insan yaşamıyla birleştirilir , somutlaştırılır.